In gesprek met: landschapsontwerper Pieter Hoen: ‘Deze tramlijn moet buurten echt vooruithelpen’

Als senior landschapsontwerper bij de gemeente Rotterdam speelt Pieter Hoen een belangrijke rol in de ontwikkeling van de nieuwe HOV-lijn: de toekomstige tramlijn tussen Zuidplein en Kralingse Zoom. Het gaat hier om meer dan een nieuwe tramlijn, vertelt Pieter, maar om een project dat de stad op meerdere plekken nieuwe mogelijkheden geeft. ‘Als landschapsontwerper denk je ook na over hoe straten, wijken en openbare ruimtes langs de tramroute zich kunnen ontwikkelen.’

Het project zit nog in de ambitiefase. Dat betekent dat het ontwerpteam waar Pieter deel van uitmaakt nu vooral informatie verzamelt, voordat ontwerpkeuzes worden gemaakt. ‘We willen goed begrijpen welke oplossingen nodig zijn voor de komende jaren,’ legt Pieter uit. ‘De tramlijn loopt door verschillende stadsdelen, die allemaal eigen kansen en uitdagingen hebben. Van het drukke Zuidplein tot De Esch: overal spelen andere belangen mee.’ En omdat de tram pas over een aantal jaar wordt aangelegd, vraagt het ook om een blik op de lange termijn. ‘Hoe ziet Rotterdam er over 10, 20 jaar uit? Wie wonen er dan? Hoe verandert het autogebruik? Hoe gaan we om met het verminderen van hittestress in de stad en met klimaatverandering? We proberen nu deze vragen te beantwoorden, want die bepalen straks onze keuzes.’

Sneller naar school of werk
Wat dit project voor Pieter extra bijzonder maakt, is dat de impact veel groter is dan het Rotterdamse straatbeeld. ‘We ontwerpen een tramlijn van zo’n 6 kilometer in de stad. Daarmee dragen we bij aan de woningbouwopgave in de oostflank van Rotterdam. Maar de effecten reiken verder,’ zegt hij. ‘De nieuwe verbinding moet ook de regio versterken. Mensen uit omliggende gemeenten kunnen straks sneller naar school of werk.’ Omdat de opgave zo complex is, werkt het ontwerpteam van Pieter samen met een groot multidisciplinair team van onder meer mobiliteitsexperts, stedenbouwkundigen, ecologen, omgevingsmanagers en experts van de RET. ‘Die brede kennis is echt nodig,’ vertelt hij. ‘We kijken niet alleen naar hoe de buitenruimte langs de route eruit moet zien. Het gaat ook over alles wat je niet ziet, wat onder de grond zit: waterafvoer, kabels en leidingen. En breder: om bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid en de toekomst van de stad en de regio.’

Prettige reis vanaf je voordeur
In deze fase denkt het ontwerpteam daarom na over hoe de tramlijn, de haltes en de omgeving er in de toekomst idealiter uit moeten zien. Een belangrijke ambitie is bijvoorbeeld dat een prettige reiservaring al begint bij de voordeur. Pieter: ‘De route naar de halte moet logisch, ruim, veilig en zo groen mogelijk zijn. Dan moeten we soms lastige keuzes maken. Meer ruimte voor bijvoorbeeld voetgangers kan betekenen dat er minder ruimte komt voor andere vormen van verkeer of voor groen.’

Samen iets moois bereiken
Bij de Strevelsweg en de Bree is de ruimte al beperkt. Juist daar vindt Pieter het een mooie uitdaging om een veilige, groene en aantrekkelijke straat te maken. Bewoners spelen hierin een belangrijke rol. Tijdens bijeenkomsten hoort Pieter wat er leeft in de wijken. Er zijn bewoners die zich zorgen maken over mogelijke trillingen van de tram en de bereikbaarheid van hun buurt. Anderen vragen aandacht voor meer groen of voldoende parkeerplaatsen. ‘Een aantal mensen gaf aan dat het bij de Strevelsweg en Bree ‘s avonds onveilig kan voelen. We onderzoeken nu hoe wij dit met het nieuwe ontwerp kunnen verbeteren.’ Al die input is waardevol, benadrukt Pieter. ‘Het helpt ons om bij de aanleg van de tram ook de buurten langs de route te verbeteren. Als bewoners straks merken dat hun straat prettiger, veiliger en groener is geworden, dan hebben we met elkaar iets moois bereikt.’