In gesprek met Richard Dekker, planontwikkelaar bij ProRail: ‘Een station ontwerpen is een complexe puzzel’

Een station bouwen is veel meer dan alleen een stationsgebouw neerzetten, vertelt Richard Dekker. Hij is al bijna twintig jaar planontwikkelaar bij ProRail en is samen met een groot team verantwoordelijk voor het nieuwe station Rotterdam Stadionpark. ‘Je moet met veel verschillende wensen rekening houden, deze vormen geen logische optelsom. Het is een complexe puzzel, maar dat maakt het uitdagend en juist een mooi project.’

Dit station dat nu alleen wordt gebruikt bij voetbalwedstrijden moet in een bruisend OV-knooppunt worden. Met de komst van de nieuwe stadsbrug tussen IJsselmonde en de Esch, een snelle tramverbinding en zo’n 30 duizend nieuwe woningen aan de oostflank van de stad, is het niet meer dan logisch dat hier een treinstation komt. ‘Nu is het station ruim en robuust opgezet, toegerust op grote groepen supporters. Maar rondom het station is het voor reguliere reizigers niet zo’n aantrekkelijke omgeving om te verblijven, dat wordt straks helemaal anders.’

Drukte op het spoor

Maar dat gaat niet vanzelf, weet Richard. Een evenementenstation ombouwen naar treinstation dat dagelijks 16 duizend reizigers kan ontvangen, daar komt veel bij kijken. ‘Als eerste hebben we hier te maken met een belangrijk stuk spoor: De Oude Lijn. Deze spoorlijn verbindt al sinds 1847 Leiden, Den Haag, Delft, Schiedam, Rotterdam en Dordrecht met elkaar. Er rijdt hier van alles. De sprinter naar Dordrecht, Intercity’s naar Dordrecht en Breda en de internationale trein naar Brussel, Parijs en Londen. Ook rijden hier goederentreinen.’ Kortom, het is druk op het spoor en een nieuw Sprinter-station pas je hier niet zomaar tussen.

‘Je moet hier heel goed over nadenken. Het laatste wat je wil is dat treinen elkaar in de weg zitten. Daarom ga je nu al nadenken over hoe de dienstregeling er in de toekomst uitziet. Welke knelpunten zijn er? En hoe los je dit op. We hebben te maken met beperkte ruimte en kunnen niet zomaar nieuwe sporen aanleggen. Het is dus een kwestie van bestaande sporen zo goed mogelijk aanpassen en slimmer gebruiken. Hier is al veel over nagedacht en om dit passend te krijgen moet je een flinke puzzel leggen. Er mogen bijvoorbeeld niet te scherpe bochten langs het perron liggen, anders kom je niet vloeiend aan. Samen met de experts van Haskoning en Benthem Crouwel Architecten hebben we hieraan gewerkt.’

Keuzes maken in botsende belangen

Het voorlopige spoorontwerp wordt nu bekeken, tegelijkertijd werkt het team door aan het ontwerp van het station en het gebied eromheen. ‘Het bijzondere aan station Stadionpark is dat het een station wordt met twee gezichten. Tijdens wedstrijden in De Kuip blijft het een evenementen station – robuust en uitgerust op grote stromen reizigers in één keer. Voor dit type station is het handig als het zo leeg mogelijk is, dus geen bankjes. Terwijl dat voor alle andere dagen wel wenselijk is. Want dan is het een station voor reguliere reizigers. Zij willen een groene stationsomgeving waar het fijn is om te verblijven. Dit vraagt weer iets anders, maar beide gezichten moeten tot hun recht komen. En zo hebben we meerdere belangen die we met elkaar moeten verenigen, het vormt geen logische optelsom. Dat maakt dit werk ook zo uitdagend.’

OV-knoop en meer

Hoe station Stadionpark eruit moet zien? Daar heeft Richard wel een antwoord op: ‘Het wordt een OV-knooppunt waar reizigers makkelijk kunnen overstappen van de trein naar de tram of de bus en andersom. Het moet goed bereikbaar zijn, dus fiets- en looproutes naar het OV-knooppunt moeten logisch en prettig zijn. Ook willen we goede verlichting en levendigheid op en rond het station, zoals winkels en horeca, zodat reizigers zich veilig voelen. Daar moet je tijdens het ontwerp allemaal rekening mee houden. Ook komt er een nieuwe loopbrug over het spoor naar de perrons, een tramviaduct en een aparte loopbrug voor evenementen in De Kuip. We zoeken dus steeds naar de best passende oplossing. Is het technisch maakbaar? Kan het financieel? Tegelijkertijd wil je voor alle gebruikers de beste optie. De loopbrug wordt namelijk ook een verbindende schakel tussen de wijken. Voor mensen die niet met de trein gaan wordt dit een aantrekkelijke route om van Hillesluis naar de Stadiondriehoek en Waterkant te gaan en omgekeerd..’

Vliegwiel voor gebiedsontwikkeling

Het gebied rond het nieuwe station Stadionpark is nog volop in ontwikkeling en volgens Richard kan het nieuwe station als een vliegwiel dienen. ‘Er ontstaat een nieuw stuk stad, dat nu nog tot aan het Varkenoordse viaduct loopt. Hier komen meer woningen bij, daarom is het belangrijk dat we de vaart erin houden. Met de komst van de stadsbrug, de nieuwe tramlijn en dit station wordt dit gebied nog beter bereikbaar. Er komt hier heel veel samen, dat vraagt goede afstemming en het is prachtig om te zien hoe hier straks, stap voor stap, een mooi openbaar-vervoerknooppunt zal ontstaan.’